Niemiecki/Gramatyka/Perfekt z haben lub sein

Spis treści

Tworzenie czasu przeszłego złożonego przy pomocy czasowników posiłkowych haben lub sein (Das Perfekt mit haben oder sein)

edytuj
  • Generalnie czasowniki wyrażające ruch lub zmianę (należy tu również grupa czasowników, które w jęz. polskim są zwrotne, a w jęz. niemieckim nie) tworzą czas przeszły złożony przy pomocy czasownika posiłkowego sein. Z reguły czasowniki te są nieprzechodnie.
  • np. ich bin gegangen, du bist gekommen, sie sind verreist, ...
  • np. die Nudeln sind zerkocht, es ist gelungen, er ist erschienen, ...
  • Pozostałe czasowniki tworzą czas przeszły złożony przy pomocy czasownika posiłkowego haben. Generalnie czasowniki te są przechodnie.
  • np. ich habe gemacht, du hast gelesen, ...
  • Niektóre czasowniki, które zasadniczo wyrażają ruch, mogą tworzyć czas przeszły złożony zarówno przy pomocy sein, jak i haben, w zależności od tego, czy w kontekście wyrażają one głównie ruch (zmianę miejsca), czy też chodzi o nazwanie samego procesu lub wyrażenie czasu jego trwania:
  • np. ich bin/habe am Vormittag geschwommen, wir sind/haben am Nachmittag gesegelt ...
  • Czasowniki gehen und reisen łączą się tylko z sein. Tendencyjnie także laufen i springen spotykane są już tylko w połączeniu z czasownikiem posiłkowym sein:
  • np. ihr seid gegangen, sie sind gereist, er ist gelaufen, sie ist gesprungen, ...
  • Różnice w użyciu słówka posiłkowego sein lub haben występują również regionalnie. W Północnych Niemczech czas przeszły złożony czasowników sitzen, stehen, liegen, hãngen tworzony jest z haben, na południu niemieckiego obszaru językowego również z sein:
  • np. (półn.) wir haben gesessen/gestanden/gelegen, ich habe an dem Ring sehr gehangen, ...
  • np. (połud.) wir sind gesessen/gestanden/gelegen, (część.) ich bin an dem Ring sehr gehangen, ...
  • Poglądowa lista czasowników mogących tworzyć czas przeszły złożony z sein lub haben

Źródła (Quellen)

edytuj



Powrót do spisu treściGramatyka