Wikipedysta:Krzysiu Jarzyna/Geografia Polski/Terytorium/Wody

Wody Polski

edytuj

Oszczędzajmy wodę !

edytuj

Beztroska w gospodarowaniu wodą doprowadziła do wielkiego zanieczyszczenia rzek i jezior. Wciąż wielu Polaków, nie ma wykształconego poczucia konieczności oszczędzania wody. Zużywamy więcej wody niż mieszkańcy zachodu, co wcale nie przekłada się na zwiększoną dbałość o higienę. Zgodnie z raportem o stanie środowiska za lata 1996 - 2001 w polskiej sieci komunalnej aż 1/4 zużytej wody jest tracona, powodami takiej sytuacji są różnego rodzaju przecieki rur, złącz, jak również tzw. cieknące krany.

 
Sieć hydrograficzna Polski.

Przykładem konieczności oszczędzania wody w UE były bardzo wyraźnie skutki suszy panującej w 2005 r. na południu Europy. Rządy wystąpiły do mieszkańców z prośbą o racjonalne używanie wody, w tym ograniczenie kąpieli.


Przykładem problemów z utratą wody mogą być magistrale główne takie, jak obecnie zastępowanej nową magistrali w Szczecinie. Pracownicy opiekujący się rurą przyznają, że przecieka, a z niektórych przecieków nawet nie zdają sobie sprawy [1]. Oznacza to poważne straty czystej wody "uciekającej" do gruntu.


Innym przykładem nieracjonalnego gospodarowania wody może być Lwów, w którym są okresy racjonowania wody w sieci miejskiej - czasami w lecie woda jest dostępna jedynie przez kilka godzin dziennie rano i wieczorem. Jednocześnie na ulicach miasta można spotkać polewaczki


Cieknące krany

edytuj

W budynkach komunalnych instaluje się liczniki indywidualne oraz zbiorowe. Różnica pomiędzy licznikami indywidualnymi a licznikiem całego bloku to straty spowodowane przez kapiące krany czy osoby blokujące liczniki. Różnica doliczana jest do kosztów m3 wody, koszt metra sześciennego potrafi wahać się w zależności od budynku nawet o kilkaset procent 3,5 - 8 PLN.


Światowy dzień wody

edytuj
ŚWIATOWY DZIEŃ WODY 2005
22 marca 2005
"WODA DLA ŻYCIA"

Więcej info: http://www.epce.org.pl/pl/woda/dzien_wody.htm


Uwarunkowanie hydrograficzne

edytuj

Teren Polski, biorąc pod uwagę uwarunkowania hydrograficzne, leży w zlewisku 3 mórz:

  • Morza Bałtyckiego - 99,7%:
    • dorzecze Wisły - 55,7%;
    • dorzecze Odry - 33,9%;
    • rzeki pobrzeża bałtyckiego - 9,3%;
    • dorzecze Niemna - 0,8%;
  • Morza Czarnego:
    • dorzecze Dunaju (Orawa)
    • dorzecze Dniestru;
  • Morza Północnego:
    • dorzecze Łaby (Izera, Orlica).

Największe rzeki

edytuj

Występuje asymetryczność dopływów Wisły i Odry. Ich lewe dorzecza są krótsze i mniej obfite w wodę w stosunku do dopływów prawych: Wisła - 27:73, Odra - 30:70. Jest to związane z nachyleniem powierzchni w kierunku północno-zachodnim oraz z rozwojem rzeźby terenu w trzeciorzędzie i czwartorzędzie.

Ujście Wisły ma charakter deltowy, natomiast Odra uchodzi w postaci estuarium.


Gęstość sieci rzecznej

edytuj

Gęstość sieci rzecznej w Polsce jest dość znaczna, lecz nieregularna. O znacznej gęstości w Karpatach i Sudetach (duże opady na słabo przepuszczalne podłoże o urozmaiconej rzeźbie), czterokrotnie rzadsza na wyżynach (znaczne przechodzenie wody w podłoże oraz głęboko zalegające wody gruntowe). Na terenach nizinnych gęsta sieć rzek występuje w okolicach o słabo przepuszczalnym podłożu.

Zasilanie rzek w Polsce jest śnieżno-deszczowe, z rzadszym zasileniem z dopływających wód podziemnych.

Występują dwa wysokie stany wód: na wiosnę, luty-kwiecień - w okresie zanikania pokrywy śnieżnej oraz latem, czerwiec-lipiec - podczas intensywnych opadów w górach. Stany wód najniższe mają miejsce wczesną jesienią. Na wybrzeżu Bałtyku wysokie stany wód spowodowane są spiętrzaniem wód morskich przez sztormy.

Rzeki w Polsce w zimie zamarzają. Na zachodzie Polski na około miesiąc, w centrum i na wschodzie na około 3 miesiące. Występuje zjawisko późniejszego zanikania pokrywy lodowej na północy niż na południu co sprzyja powstawaniu powodzi zatorowych.

Występuje zmienność stanu wód w rzekach. Najmniejsza amplituda wahań stanów wody mają rzeki pojezierzy, a największe większe rzeki górskie np. Dunajec 9-10 m. W Polsce 20% wód narażonych jest na erozję.

Mapy hydrograficzne

edytuj

Sztuczne zbiorniki

edytuj

W Polsce istnieje 98 sztucznych zbiorników wodnych (stan na 1994) o pojemności powyżej 1 hm³. Spośród nich blisko połowę uruchomiono przed II wojną światową, w tym najstarszy zbiornik wodny na obszarze Polski - zbiornik Mylof 1848 na Brdzie.

Poniższa lista przedstawia ważniejsze polskie zbiorniki wodne ułożone w podziale na dorzecze Wisły i Odry. W każdym z nich najpierw wymieniane są zbiorniki powstałe na głównej rzece, a później w kolejności, w jakiej uchodzą do niej rzeki, na których powstały zbiorniki.

Uwaga: potocznie przyjęło się nazywać sztuczne zbiorniki wodne jeziorami, choć nazwa ta zarezerwowana jest dla naturalnych zbiorników wodnych. Tutaj przyjęto używane powszechnie nazwy, które stosuje m.in. PPWK.


Tabele

edytuj

Największe jeziora

edytuj
Jezioro Dorzecze Powierzchnia
(km²)
Największa
głębokość (m)
Wzniesienie
m n.p.m.
Śniardwy Pisa (rzeka) 113,8 23,4 116,1
Mamry Węgorapa 104,4 43,8 116,2
Łebsko Łeba (rzeka) 71,4 6,3 0,3
Dąbie u ujścia Odry 56 4,2 0,1
Miedwie Płonia 35,3 43,8 14,1
Jeziorak Drwęca 34,6 12 99,5
Niegocin Pisa (rzeka) 26 39,7 116,2
Gardno Łupawa 24,7 2,6 0,3
Jamno Morze Bałtyckie 22,4 3,9 0,1
Wigry Czarna Hańcza 21,9 73 131,9
Gopło Noteć 21,8 16,6 76,9
Drawsko Drawa (dopływ Noteci) 19,6 79,7 128,4
Roś Pisa (rzeka) 18,9 31,8 115,4
Wielimie Gwda 18,7 5,5 132,7
Tałty Pisa (rzeka) 18,4 50,8 116,1
Jezioro Nidzkie Pisa (rzeka) 18,3 23,7 117,7
Bukowo Grabowa 17,5 2,8 0,1

Największe rzeki i kanały, oraz ich dopływy

edytuj

Wypadałoby znać największe polskie rzeki wraz z dopływami =) :

Nazwa rzeki Długość Dopływ Dorzecze (w km²)
Augustowski (kanał)
Barycz 139 pr.dop. Odry 5 526
Biebrza 165 pr.dop. Narwii 7 051
Bóbr 270 lw.dop. Odry 5 882
Brda 238 lw.dop. Wisły 4 634
Dunajec 247 pr.dop. Wisły 6 804
Drawna
Elbląski (kanał)
Gliwicki (kanał)
Gwda
Hańcza
Łeba
Łyna
Narew 484 pr.dop. Wisły 75 200
Noteć 480 pr.dop. Warty 17 000
Nysa Kłodzka 182 lw.dop. Odry 4 565
Obra 253 lw.dop. Warty 2 813
Odra 854 dop. Bałtyku 118 860
Parsęta
Pilica 342 lw.dop. Wisły 9 245
Pisa 142 pr.dop. Narwii 4 500
Prosna 217 lw.dop.Warty 4 925
Rega
San 443 pr.dop. Wisły 16 861
Skawa 96 pr.dop. Wisły 1 160
Skrwa
Soła
Słupia 138,6 1623
Ślęża 79 lw.dop. Odry
Warta 762 pr.dop. Odry 53 700
Wda 210 lw. dop. Wisły 2345
Widawa 110 pr.dop. Odry 1 716
Widawka 96 pr.dop. Warty 2 385
Wieprz 303 pr.dop. Wisły 10 400
Wieprzyca
Wisła 1047 dop. Bałtyku 194 424
Wisłok 220 lw.dop. Sanu 3 540
Wisłoka 164 pr.dop. Wisły 4 110
Wkra 249 dop. Narwi 5 300