Wikijunior:Układ Słoneczny/Heliosfera

Układ Słoneczny

Wstęp
Nasz Układ Słoneczny


Słońce

Merkury
Wenus
Ziemia
Księżyc
Mars

Pas planetoid
Ceres

Jowisz
Saturn
Uran
Neptun

Komety
Pas Kuipera
Pluton
Haumea
Makemake
Eris
Obłok Oorta
Heliosfera


Słowniczek
Obserwacje

Czym jest heliosfera?

edytuj

Heliosfera to obszar wokół Słońca, w którym ciśnienie wiatru słonecznego przeważa nad ciśnieniem wiatrów galaktycznych, czyli obszar, w którym wpływ Słońca przeważa. Jednak również dalej grawitacja Słońca przeważa i mogą tam znajdować się ciała zewnętrznego Obłoku Oorta krążące wokół Słońca.

Granice heliosfery

edytuj

Ciśnienie spada wraz z kwadratem odległości do gwiazdy, czyli kiedy jesteśmy dwa razy dalej od Słońca, ciśnienie jest cztery razy mniejsze. W końcu dochodzimy do granic heliosfery:

  • Szok końcowy
    Wiatr słoneczny (zobacz dalej) zwalnia tutaj do prędkości poddźwiękowej (mniejszej niż prędkość dźwięku w tym gazie) tworząc przy tym falę uderzeniową. W tym miejscu ciśnienie znowu rośnie, zmienia się też pole elektromagnetyczne.
  • Płaszcz Układu Słonecznego
    Jest to strefa poza szokiem końcowym. Znajduje się w odległości 80-100 j.a. (jednostek astronomicznych, czyli odległości Ziemi od Słońca) od Słońca. Zewnętrzną granicą jest heliopauza. Sondy Voyager 1 i 2 obecnie badają to miejsce.
  • Heliopauza
    Tutaj wiatr słoneczny całkowicie się zatrzymuje. Jest to praktycznie koniec Układu Słonecznego, granica heliosfery. Naukowcy twierdzą, że można ją modelować zgodnie z zasadami mechaniki płynów, tak jak powietrze i wodę. Poza nią znajduje się granica międzygwiezdna i łukowa fala uderzeniowa. Specjaliści przewidują, że sondy Voyager dotrą tam około 2015 r.

Łukowa fala uderzeniowa

edytuj

Łukowa fala uderzeniowa może być ostatnią granicą Układu Słonecznego. Jeśli istnieje, znajduje się około 230 j.a. od Słońca. Jest to fala uderzeniowa, którą może tworzyć heliosfera, jeśli porusza się szybciej niż dźwięk w międzygwiezdnej plazmie. Niedługo sonda IBEX sporządzi mapy tego obszaru z orbity ziemskiej i sprawdzi, czy rzeczywiście powstaje ta fala uderzeniowa.

Wiatr słoneczny

edytuj

Jest to strumień cząsteczek o dużej energii wypływających ze Słońca. Czasami jest w stanie spowodować zakłócenia w działaniu urządzeń elektrycznych. Wiatr słoneczny odkształca magnetosferę Ziemi (jej pole magnetyczne). Obłoki plazmy emitowane przez Słońce podczas rozbłysków, będące formą zaburzenia np. gęstości i prędkości wiatru, powodują burze magnetyczne.